Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ιεραποστολή. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ιεραποστολή. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Πέμπτη 8 Μαΐου 2008

Χάρτινοι ιεραπόστολοι από την Κύπρο



Ένα παράπλευρο πλεονέκτημα από την παρουσία της Κυπριακής Δημοκρατίας στο προσκήνιο της διεθνούς κοινωνίας υπήρξε και η προβολή της Ορθοδοξίας στα πλάτη και τα μήκη της οικουμένης.
Όταν η Κύπρος, το 1960, αναδύθηκε από την αποικιοκρατική καταπίεση και κατέστη ανεξάρτητο κράτος, σε πείσμα των συνταγματικών δεσμεύσεων, αυτόματα παρουσιάστηκε ως μια δεύτερη φωνή της Ορθοδοξίας μέσα στην πανανθρώπινη κονίστρα. Τα χρόνια εκείνα τα κράτη της ανατολικής Ευρώπης με τον ορθόδοξο πληθυσμό πρόβαλλαν άλλες αξίες, και η Ελλάς ήταν εντελώς μόνη στην εκπροσώπηση του θησαυρού της Ορθόδοξης Εκκλησίας.
Ο ...αυτοματισμός εκδηλώθηκε με δυο μορφές.
Η πρώτη και εμφανέστερη ήταν η παρουσία του πρώτου και μακροβιότερου αρχηγού του κυπριακού κράτους στο διεθνές προσκήνιο, με ιδιαίτερα, μάλιστα, έντονο τρόπο στο μη χριστιανικό κόσμο. Λίγοι από όσους την είδαν κινηματογραφημένη μπορούν να ξεχάσουν την εικόνα το Μάο Τσε Τουγκ να υποδέχεται με εντυπωσιακή λαμπρότητα στο Πεκίνο έναν ορθόδοξο Επίσκοπο. Ο Μακάριος ήταν μια προσωπικότητα κύρους της παγκόσμιας πολιτικής σκηνής, αλλά συνάμα κουβαλούσε παντού και την εκκλησιαστική του ιδιότητα. Το παράστημά του αποτυπώθηκε σε διεθνείς διασκέψεις και παγκόσμια βήματα στέλνοντας μηνύματα που ακολουθούν υπόγειες διαδρομές.Η δεύτερη μορφή που πήρε η αυτόματη διασπορά του μηνύματος της Ορθοδοξίας από το κυπριακό κράτος έχει να κάμει με τα κυπριακά γραμματόσημα.

Το γραμματόσημο, επινοημένο πριν 180 περίπου χρόνια για να χρησιμοποιηθεί ως απόδειξη καταβολής ταχυδρομικού τέλους και να συμβάλει στην ανάπτυξη της αλληλογραφίας, και μέσω αυτής στην προαγωγή της επικοινωνίας μεταξύ ανθρώπων και λαών, γρήγορα έγινε το ίδιο φορέας πολιτιστικών μηνυμάτων και εργαλείο ανταλλαγής ιδεών, με τεράστια μορφωτική αξία. Με το σύγχρονο γραμματόσημο, που στη μορφή του δίνεται πάντα μεγάλη προσοχή από τους εκδότες του, γίνεται αποτελεσματική προβολή των ποικίλων πλευρών της ζωής, της ψυχοσύνθεσης και των επιδιώξεων κάθε λαού. Εξάλλου, κανένας παραλήπτης δεν αδιαφορεί μπροστά στο πολύχρωμο τοσοδά χαρτάκι που στολίζει το ταχυδρομικό αντικείμενο που παρέλαβε, και είναι φυσικό να δέχεται, ασυνείδητα, ίσως, όμως, επηρεαστικά, το μήνυμα που του μεταδίδει, να «πληροφορείται», δηλαδή, αυτό που εκθέτει η χώρα του αποστολέα. Και είναι επόμενο, η άμιλλα των κρατών να προβάλουν τις πίστεις τους μέσα από τα γραμματόσημα να είναι μεγάλη και πολλές φορές πεισματική.
Η Κυπριακή Δημοκρατία καθόλου δεν υστέρησε σε αυτό τον ειρηνικό διεθνή συναγωνισμό. Τα γραμματόσημά της βρίσκονται στην παγκόσμια πρωτοπορία τόσο από άποψη εμφάνισης, όσο και από άποψη περιεχομένου. Κυκλοφορούν, άλλωστε, ευρύτατα, όχι μόνο ως αποδείξεις καταβολής ταχυδρομικού τέλους από τους Κύπριους αποστολείς καθώς και τα εκατομμύρια περιηγητές που επισκέπτονται το νησί, αλλά και, κυρίως, ως συλλεκτικά αντικείμενα μια και είναι περιζήτητα από τους συλλέκτες όλου του κόσμου.
Αναφορικά με το περιεχόμενο, τις απεικονίσεις, δηλαδή, των κυπριακών γραμματοσήμων και, συνεπώς, τα μηνύματα που εξαπολύουν με την κυκλοφορία τους, πρέπει κανείς να τονίσει με έμφαση ότι η πολιτική του τμήματος ταχυδρομείων που τα εκδίδει έδωσε πάντα προτεραιότητα στον πολιτισμό του λαού όπως φανερώνεται στην ιστορία και στη ζωή του. Από το 1960 ίσαμε σήμερα εκδόθηκαν γύρω στα χίλια κυπριακά γραμματόσημα. Από αυτά πάνω από διακόσια έχουν με τον ένα ή τον άλλο τρόπο περιεχόμενο τέτοιο που το μήνυμα που μεταδίδουν σχετίζεται απόλυτα με την ορθόδοξη Εκκλησία. Μια σημαντική αναλογία των εκδομένων από το κυπριακό κράτος γραμματοσήμων σε ανεξάρτητες σειρές ή στα πλαίσια των οριστικών σειρών απεικονίζουν θέματα από τη ζωή, τα πρόσωπα και τη λατρευτική τέχνη της Ορθοδοξίας. Οι αριθμοί ίσως φαίνονται δικαιολογημένοι. Όμως, το κυπριακό κράτος διαθέτει για προβολή πλείστα όσα. Θησαυροί από την αρχαιότητα πολυχιλιόχρονης ιστορίας, κομψοτεχνήματα λαϊκής τέχνης, φυσικές καλλονές, μοναδικότητες της πανίδας και της χλωρίδας, σημαντικές προσωπικότητες από όλους τους χώρους της ανθρώπινης δραστηριότητας, σύγχρονα επιτεύγματα στην τεχνολογία ή την κοινωνική πολιτική, ευκαιρίες από σημαντικά γεγονότα του τόπου δεν σπανίζουν και βρήκαν τη θέση τους στα κυπριακά γραμματόσημα. Η δικοινοτικότητα, εξάλλου, προμήθευσε, ιδίως τα χρόνια πριν το 1974, θέματα από τον πολιτισμό των μουσουλμάνων πολιτών της Κύπρου. Εντούτοις, η αναλογία του ενός πέμπτου δείχνει πόσο εκτίμησε το κυπριακό κράτος, και πόσο τον θεώρησε αντιπροσωπευτικό της χώρας το θησαυρό της Ορθοδοξίας· το θησαυρό που φυλάσσεται στα μουσεία και τα μοναστήρια και τους ναούς, κυρίως, όμως στις καρδιές του πληρώματος της Εκκλησίας της Κύπρου.
Αυτή η έκδηλη «ιεραποστολική συνείδηση» των κυπριακών γραμματοσήμων ψηλαφιέται ανάγλυφη, στην πλήρη ωριμότητά της, στην αναμνηστική σειρά της 3ης Αυγούστου 1978 που προβάλλει στα πέντε ενωμένα τεμάχιά της τη μορφή του Αρχιεπισκόπου και Προέδρου Μακαρίου σε πέντε διαφορετικές πτυχές της δράσης του. Το γραμματόσημο των 75 μιλς παριστάνει το Μακάριο με τρόπο που δίνεται έμφαση στο ιεραποστολικό του έργο, σημειώνοντας τη φράση «στρατιώτης του Χριστού» δίπλα στο σημείο του Σταυρού.
Ας δούμε, όμως, μερικά από τα «ιεραποστολικά» γραμματόσημα της Κύπρου δίνοντας μεγαλύτερη σημασία στα παλαιότερα.
Α. Εικόνες από δεσποτικές και θεομητορικές γιορτές
Την πρώτη θέση κατέχει η Γέννηση με τις πολυάριθμες χριστουγεννιάτικες σειρές, όπου κυριαρχεί. Από το 1969 εκδίδεται κάθε χρόνο μια αναμνηστική σειρά γραμματοσήμων για τον εορτασμό των Χριστουγέννων. Σε πολλές από αυτές τις σειρές το θέμα είναι η βυζαντινή παράσταση της Γέννησης, παρμένη από τοιχογραφίες παλιών ναών της Κύπρου. Συχνά, όμως, ο κύκλος των θεμάτων διευρύνεται και περιλαμβάνει τη Βάπτιση, την Κοινωνία των Αποστόλων, τη Σταύρωση, την Ανάσταση. Η Παναγία είναι επίσης προσφιλέστατο θέμα των κυπριακών γραμματοσήμων. Έξοχη είναι η αποτύπωση του περίφημου ψηφιδωτού του 7ου αιώνα από το ναό της Αγγελόκτιστης στο Κίτι, που εικονίζει τη Θεοτόκο όρθια μέσα σε χρυσό φόντο με το Χριστό αριστερά στην αγκαλιά της, περιστοιχισμένη από τους Αρχαγγέλους που προχωρούν προς το μέρος της με λατρευτική ευλάβεια προσφέροντάς της ο καθένας τη σφαίρα του σύμπαντος που κρατά στο χέρι του. Εξίσου επίκαιρο ως μήνυμα προς το σύγχρονο κόσμο είναι και το θέμα που προβάλλεται από την απεικόνιση της Παναγίας του Άρακα, τοιχογραφίας όπου ο ζωγράφος του 12ου αιώνα, με τις ανθρωπιστικές τάσεις που επικρατούσαν τότε στη βυζαντινή τέχνη, παριστάνει τη Θεοτόκο σαν μια συνηθισμένη μάνα ανάμεσα στο εκκλησίασμα, να κοιτάζει θλιμμένη το μικρό παιδί της που το περιμένει το Πάθος για τον άνθρωπο. Εξαιρετικής τέχνης είναι και μια εικόνα της Οδηγήτριας που αποτυπώθηκε σε γραμματόσημο εκδομένο το 1979.
Β. Μορφές και γεγονότα από την εκκλησιαστική ιστορία
Ο Απόστολος Βαρνάβας, ιδρυτής της Εκκλησίας της Κύπρου, που την εύρεση του λειψάνου του συσχετίζει η παράδοση με την ανεξαρτησία και τα προνόμια της κυπριακής Εκκλησίας έδωσε και σε άλλες περιπτώσεις την ευκαιρία στα κυπριακά γραμματόσημα να στείλουν το μήνυμά του στον κόσμο, αλλά και στη 1900η επέτειο του θανάτου του, το 1966. Τότε εκδόθηκε ένα γραμματόσημο με την αρχαία εικόνα του ως αρχιερέα, που φυλάσσεται ως πολύτιμο κειμήλιο στην Αρχιεπισκοπή Κύπρου. Ο δεύτερος μεγάλος του κυπριακού αγιολογίου, ο άγιος Νεόφυτος ο Έγκλειστος (12ος αι.), εικονίζεται σε ένα γραμματόσημο που εκδόθηκε με την ευκαιρία του Β΄ Κυπρολογικού Συνεδρίου, και προβάλλει μια τοιχογραφία του 13ου αιώνα από το μοναστήρι του στην Πάφο.
Γ. Εκκλησίες – Μοναστήρια
Τα ιερά προσκυνήματα κατέχουν πρωτεύουσα θέση στις παραστάσεις των κυπριακών γραμματοσήμων. Το Σταυροβούνι, το μοναστήρι που κατά την παράδοση έκτισε η Αγία Ελένη, η Μονή της Χρυσορρογιάτισσας, η Μονή του Αποστόλου Βαρνάβα, περίφημες για τους ανεκτίμητους καλλιτεχνικούς θησαυρούς τους εκκλησίες, όπως η Παναγία Κανακαριά της Λυθράγκωμης, ο Άγιος Ιάκωβος του Τρικώμου, η Παναγία του Άρακα, καθώς και ταπεινά ξωκκλήσια δεμένα αδιάλυτα με το περιβάλλον, έδωσαν από τα πρώτα θέματα στα κυπριακά γραμματόσημα.Μια σειρά ξεχωρίζει προβάλλοντας τα καμπαναριά τριών ναών της Κύπρου, που διακρίνονται για την αρχιτεκτονική τους πρωτοτυπία. Είναι και τα τρία κτισμένα προς το τέλος του δέκατου ένατου αιώνα και αντιπροσωπεύουν την πολιτιστική επιβίωση του χριστιανικού λαού του νησιού, παρά τις επιδιώξεις του οθωμανικού κράτους που ίσαμε τα μέσα του αιώνα απαγόρευε να ακούγεται ο ήχος της καμπάνας.
Δ. Ιερά σκεύη
Αξιοσημείωτες είναι δυο σειρές με ξυλόγλυπτα. Η παλαιότερη, του 1978, περιλαμβάνει τρία γραμματόσημα που προβάλλουν ισάριθμα προσκυνητάρια σπάνιας τέχνης. Η νεότερη προβάλλει δυο θαυμάσιους άμβωνες και το εξαιρετικό βημόθυρο της Παναγίας Παραλιμνίου, που αποτελούν οριακά δείγματα επίχρυσης ξυλογλυπτικής συμπληρωμένης με εικόνες.Στην κατηγορία των ιερών σκευών ανήκει και το γραμματόσημο που συμπληρώνει τη σειρά με τις τοιχογραφίες της Κοινωνίας των Αποστόλων και προβάλλει ένα Ποτήριο Θείας Ευχαριστίας από επιχρυσωμένο ασήμι, με ανάγλυφες παραστάσεις, και σμάλτα στη βάση του, κατασκευασμένο στη Λευκωσία το 1501.

Ε. Πρόσωπα της Εκκλησίας
Με την ευκαιρία των εορτασμών της 150ετηρίδας της επανάστασης του 1821 εκδόθηκε στην Κύπρο μια σειρά από τρία γραμματόσημα. Το ένα έχει ως θέμα τη γνωστή ύψωση του Λαβάρου της Αγίας Λαύρας από το Γερμανό, επίσκοπο Πατρών. Το δεύτερο προβάλλει επίσης έναν ορθόδοξο κληρικό, το φιλικό εθνομάρτυρα Αρχιεπίσκοπο Κύπρου Κυπριανό που απαγχονίστηκε μαζί με τους άλλους επισκόπους και προκρίτους του νησιού την 9η Ιουλίου 1821, στην προσπάθεια της Οθωμανικής αυτοκρατορίας να σβήσει στη γέννησή της την επανάσταση στην Κύπρο.
Ο θάνατος του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου στις 3 Αυγούστου 1978 έδωσε την αφορμή στα κυπριακά ταχυδρομεία να αφιερώσουν ειδικές εκδόσεις στη μορφή του. Οι εκδόσεις αυτές, αποβλέποντας να διατηρήσουν στη μνήμη την προσφορά του στην Κύπρο, στην Ορθόδοξη Εκκλησία και την υπόθεση της παγκόσμιας Ειρήνης, αποτελούν και οι ίδιες ολοφάνερους φορείς αντίστοιχων μηνυμάτων, καθώς παρουσιάζουν έναν ηγέτη της Εκκλησίας που τα ράσα του έγιναν σύμβολο απελευθέρωσης, όχι μόνο στην πατρίδα του, αλλά και σε όλο τον κόσμο. Και πριν το θάνατό του, στην έκδοση της 10ης Σεπτεμβρίου 1977, στο γραμματόσημο των 20 μιλς, ο Μακάριος παριστάνεται να στέκει μπροστά στην Ωραία Πύλη του καθεδρικού ναού της Λευκωσίας με την αρχιερατική στολή του ορθόδοξου επισκόπου και να ευλογεί με τα Δικηροτρίκηρα. Πόσες καρδιές «απληροφόρητων» παιδιών του Θεού, που γεννήθηκαν και ζουν στις χώρες που δεν έχει ακόμα απλωθεί η άμπελος της Εκκλησίας, να ευαισθητοποιήθηκαν άραγε στο μήνυμα της Ορθοδοξίας μπροστά στο χρωματιστό τοσοδά χαρτάκι με τη μορφή ενός πασίγνωστου τότε ηγέτη του Τρίτου Κόσμου ντυμένου με τα άμφια του ορθόδοξου αρχιερέα;

Ποτέ δε θα μπορέσουμε να μετρήσουμε πόσο τα κυπριακά γραμματόσημα με τα ιεραποστολικά τους μηνύματα επηρέασαν την ανθρωπότητα, πόσους κάλεσαν στην Ορθοδοξία ή πόσους προετοίμασαν να την δεχτούν ή, ακόμα, πόσοι απ’ αυτούς που πήραν την πρώτη πληροφορία (Β΄ Τιμ. 4,17) πέθαναν χωρίς να συναντήσουν ποτέ έναν ορθόδοξο ιεραπόστολο. Ωστόσο, δεν είναι ανεδαφικό να υποθέσουμε πως τα κυπριακά γραμματόσημα διαδραμάτισαν κι αυτά το ρόλο τους στο άπλωμα της ορθόδοξης αλήθειας, μια και ξέρουμε πως ο Τριαδικός Θεός, ο κατεξοχήν Ιεραπόστολος, δεν εξαντλείται στην επινόηση τρόπων για να περάσει το μήνυμα της σωτηρίας του ανθρώπινου γένους στα πέρατα της οικουμένης.










Τετάρτη 29 Αυγούστου 2007

Ηλεκτρονική ιεραποστολή


Όταν ένα ιεραποστολικό μήνυμα ξεκινά από τον πομπό του κανείς δεν ξέρει πόσο θα επηρεάσει. Ή, για να το πούμε αλλιώς, μόνο ο κατεξοχήν ιεραπόστολος, ο Τριαδικός Θεός, ξέρει πόσο θα το αξιοποιήσει για να καλέσει στην Πίστη τους δέχτες του ή να προετοιμάσει να την δεχτούν οι άνθρωποι που ακόμα δεν ευτύχησαν να λάβουν την «πληροφορία» του κηρύγματος. Το βέβαιο είναι πως ο Κύριος Ιεραπόστολος, ο κυριότατα ενδιαφερόμενος να συναγάγει εις εν τα πλάσματά του για να λήξει κάποτε οριστικά η περιπέτεια της αυτονόμησης του ανθρώπου, δεν εξαντλείται χρησιμοποιώντας κάθε πρόσφορο τρόπο για να απλώσει το μήνυμα της σωτηρίας στα πέρατα της οικουμένης.
Πριν χρόνια είχα την ευλογία να γνωρίσω έναν ορθόδοξο ασιάτη που «προσκλήθηκε» στην Εκκλησία, έλαβε το αρχικό έναυσμα για την αναζήτηση του δρόμου της Πίστης, από ένα ταπεινό χρωματιστό τοσοδά χαρτάκι που είδε σε ταχυδρομικό αντικείμενο – ήταν ένα γραμματόσημο της Κυπριακής Δημοκρατίας που εμφάνιζε τον τότε πασίγνωστο ηγέτη του Τρίτου Κόσμου, τον Αρχιεπίσκοπο Μακάριο, με τα άμφια του ορθόδοξου Επισκόπου να ευλογεί μπροστά στην Ωραία Πύλη. Ο Θεός, «ο θέλων πάντας σωθήναι» χρησιμοποιεί και τα γραμματόσημα και κάθε άλλη ανθρώπινη δραστηριότητα για να πετύχει το στόχο της αγάπης του, να σαγηνεύσει το αντικείμενο του έρωτά του. Ο άνθρωπος, όταν αφουγκράζεται με πόθο, γίνεται ακροατής, συχνά και αποδέχτης των προσκλήσεων. Ο πιστός έχει υποχρέωση, επειδή είναι επιβιβασμένος στο πλοίο της σωτηρίας και ευτυχεί να είναι συγκληρονόμος του πολύτιμου μαργαρίτη, όλες τις δραστηριότητές του να τις διαθέτει στο Θεό για χρήση προς αυτή την κατεύθυνση.
Και τη σύγχρονη παντοιότροπη ηλεκτρονική πληροφόρηση, βέβαια. Καμιά δραστηριότητα δεν είναι έξω από τη δυνατότητα χρήσης, πολύ περισσότερο εκείνες που έχουν τη δύναμη στην κάθε συγκεκριμένη εποχή να εξαποστέλλουν μηνύματα σε περισσότερους, ταχύτερα και αποτελεσματικότερα. Γιατί το μήνυμα πρέπει να φτάσει «ταχύ», αφού αποτελεί προϋπόθεση του «ερχομού» του Κυρίου Ιησού.
Είναι γεγονός πως συχνά συνέβηκε εκπρόσωποι ή ηγέτες της Εκκλησίας να αντιμετωπίσουν με επιφυλακτικότητα, ενίοτε και εχθρότητα, ας το ομολογήσουμε, μεθόδους, διαδικασίες, αλλά και τεχνολογίες που πρωτοπαρουσιάστηκαν στην εποχή τους, και έσπευσαν να τις κατακεραυνώσουν ως εφευρήματα του …σατανά. Εντούτοις, όταν ψυχραιμότεροι, αγιότεροι θα ήταν πιο σωστό να πούμε, τόλμησαν να προχωρήσουν στη χρήση τους, δεν έμεινε η παραμικρή αμφιβολία για τη θετική συμβολή τους στον ευαγγελισμό. Φυσικά και δεν υπάρχει κανείς σήμερα που να θεωρεί την τυπογραφία εφεύρεση του σατανά! Αντίθετα, περηφανευόμαστε για την κυκλοφορία της Καινής Διαθήκης και στην τάδε απίθανη διάλεκτο της Αφρικής, ή την εκτύπωση των λειτουργικών βιβλίων της Ορθοδοξίας στην κορεατική. Φαντάζεστε η Εκκλησία να αρνείτο να χρησιμοποιήσει την τυπογραφία με την πρόφαση ότι δεν επιτρέπεται να αλλάξει ο πατροπαράδοτος τρόπος παραγωγής αντιγράφων στα ατιγραφτήρια των μοναστηριών; Εκεί και τότε για λόγους …μαζικής παραγωγής ένας ανεγίγνωσκε και καμιά δεκαριά έγραφαν εξ υπαγορεύσεως τα παραγγελμένα από πλούσιους, προφανώς, πελάτες ιερά και άλλα κείμενα.
Το διαδίκτυο, τα τηλεοπτικά κανάλια, κρατικά ή ιδιωτικά, εθνικά ή διασυνοριακά, αναλογικά ή ψηφιακά, οι ραδιοφωνικοί σταθμοί πάσης εμβελείας είναι οι προσφορότεροι σήμερα τρόποι δραστικής μετάδοσης μηνυμάτων. Μπορεί -και είναι γεγονός- πολλοί χειριστές αυτών των Μέσων να τα μεταχειρίζονται χωρίς έλεος σε βάρος των αξιών που οι κοινωνίες θεσμοθετούν, αλλά τούτο δε μεταβάλλει το μέγεθος των δυνατοτήτων τους να χρησιμοποιηθούν για το άπλωμα της αμπέλου της Πίστης.
Και είναι αλήθεια πως το ραδιόφωνο, σε μικρή έκταση και η τηλεόραση έχουν ήδη δειλά κι επιφυλακτικά στην αρχή, πιο θαρρετά κατόπιν χρησιμοποιηθεί. Βέβαια, το ζητούμενο δεν είναι να έχεις κάποιο ραδιοφωνικό ή τηλεοπτικό σταθμό που να ‘‘ανήκει’’ στην Εκκλησία. Το ζήτημα είναι πόσοι και ποιοι τον παρακολουθούν και τι εισπράττουν ως ωφέλεια από την παρακολούθηση. Γιατί η γενικότερη κρίση του χριστιανικού-εκκλησιαστικού λόγου είναι, δυστυχώς, πασιφανής. Η σκληρότητα με την οποία συχνά εκφέρεται, η εκφορά του και από άτομα που τα προσόντα τους εκτείνονται από την προκατάληψη ίσαμε το φθόνο και οι στόχοι τους εξικνούνται από την τρομοκράτηση ίσαμε την αυτοπροβολή δυσχεραίνει τα πράγματα. Ίσως, μάλιστα, το ενδεχόμενο αυτός ο ξύλινος λόγος να πολλαπλασιαστεί με την ευρύτερη χρήση των ηλεκτρονικών Μέσων να αποτελεί αντικίνητρο. Όμως, ανεξάρτητα από τους όποιους κινδύνους, τα ηλεκτρονικά μέσα ενημέρωσης και πληροφόρησης οφείλουν να προσφέρονται ως δυνατότητα για χρήση στον ευαγγελισμό της ανθρωπότητας.
Η Εκκλησία έχει καθήκον να σπεύσει. Να διαμορφώσει, αφενός, το λόγο της προσαρμοσμένο –καινισμένο σε σχέση με το χθες που παρήλθε και κενωμένο από κάθε αχρείαστη σήμερα εκζήτηση και μεγαλοστομία- στις ιδιάζουσες συνθήκες του εκάστοτε καιρού και των εκασταχού τόπων. Να εκπονήσει, αφετέρου, σχέδια (εν προσευχή και νηστεία, βέβαια,) αξιοποίησης των σύγχρονων δραστηριοτήτων του ανθρώπου στον ηλεκτρονικό χώρο, όχι απλά για να είμαστε και μεις εκεί, αλλά με πρόθεση επιτέλεσης της αποστολής της αναφορικά τόσο με το πλήρωμά της, όσο και με εκείνα τα παιδιά του Θεού που γεννήθηκαν και ζουν στις χώρες «της σκιάς και της πλάνης». Γιατί τα ως τώρα αποτελέσματα από τη χρήση του ραδιοφώνου και της τηλεόρασης δε θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν ούτε καν ενθαρρυντικά. Το ακροατήριο των ‘‘θρησκευτικών’’ (!) εκπομπών είναι περιορισμένο και δεδομένο. Η ανακύκλιση του ‘‘ευσεβούς φανατισμού’’ θεωρήθηκε ως η μόνη σαφώς ορατή συνέπεια. Αυτό, βέβαια, είναι υπερβολή, ίσως κακεντρεχής, αλλά δεν πρέπει να παραθεωρείται το γεγονός ότι προσελκύονται στα πλείστα μεταδιδόμενα προγράμματα μόνο οι εύκολες ομάδες του πληθυσμού, ενώ παραμένουν απροσπέλαστες οι ομάδες που εμπεριέχουν κοινωνική δυναμική και προοπτική.
Εφόσον θα συνεχίζεται η ετεροχρονισμένη παρερμηνεία του «κηρύττομεν Χριστόν και τούτον εσταυρωμένον» στη βάση του εμείς έτσι θα το λέμε, κι όποιος καταλάβει κατάλαβε, εμείς έτσι θα το κάνουμε κι οποιανού αρέσει, θα παραμένει ανεδαφικό να προσμένουμε πως ο λόγος της Εκκλησίας θα φτάσει στον προορισμό του, τους, το γε νυν έχον, εκτός. Αν θα συνεχίσουμε να κωφεύουμε στο επίσης παύλειο «γέγονα τοις πάσι τα πάντα», ας σταματήσουμε να υποκρινόμαστε «έρχου Κύριε Ιησού». Ο ερχομός θα βραδύνει στο μέτρο της δικής μας αναλγησίας στο δράμα όσων δεν έλαχε να ζουν μέσα σε οικογένειες πιστών, στο μέτρο της δικής μας αλαζονείας που φαντάζεται τον Πλάστη του κόσμου άρχοντα ευνοιοκράτη, και υποσυνείδητα του αποδίνει ιδιότητες που δε θα ανεχόμασταν ούτε στον πρόεδρο του σωματείου μας να παρατηρήσουμε (να εκδηλώνει, δηλαδή, την αγάπη και τη φροντίδα του μόνο στους ‘‘δικούς του’’).
Η μεγάλη πρόκληση, όμως, είναι σήμερα το διαδίκτυο. Εκεί φαίνεται πως για αρκετά επόμενα χρόνια θα πρέπει να επενδύει όποιος ενδιαφέρεται να επικοινωνεί αποτελεσματικά, και δη σε επίπεδο παγκόσμιο. Εκεί όντως εντρυφούν συνεχώς και περισσότεροι άνθρωποι και μάλιστα εκείνων των ομάδων που δυσκολεύεται να τους συναντήσει αλλού ο λόγος της Εκκλησίας. Ισχυρίζονται οι μελετητές πως στην πρώτη δεκαετία του αιώνα θα σπανίζει μορφωμένος που δε θα προσφεύγει στις ποικίλες ηλεκτρονικές τράπεζες πληροφοριών για να καλύπτει όλων των λογιών τις ανάγκες και προσδοκίες του. Ιδού, λοιπόν, πεδίον ιεραποστολικής δράσης, ιδού αγρός μέγιστος για τη φύτευση του πανίσχυρου σπόρου, ιδού εργαλείο μετάδοσης της φωνής του ευαγγελισμού έως «περάτων της Γης» κατά την εντολή (Ματθ.28,19).
Πρέπει να βρούμε τάχιστα τις διαδρομές του διαδικτύου. Η Εκκλησία έχει μπροστά της τη δυνατότητα, δυο χιλιάδες χρόνια μετά την Ανάσταση, ο λόγος της να φτάσει και στην τελευταία γωνιά του πλανήτη χωρίς το παραμικρό εμπόδιο, χωρίς την παραμικρή παραχάραξη. Μια τέτοια προοπτική, να «πληροφορηθεί» η ανθρωπότητα συνολικά ότι ο Θεός έχει εισβάλει δραματικά στην ανθρώπινη ιστορία, θα άξιζε να ήταν η προσευχή της στους είκοσι αιώνες της εγκόσμιας πορείας της. Αν το υποτυπώδες οδικό δίκτυο της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, ήταν για τους Αποστόλους η μεγάλη διευκόλυνση εκείνη την εποχή, το ηλεκτρονικό διαδίκτυο της εποχής μας που μεταφέρει τα μηνύματα με την ευκολία ενός διακόπτη, ευχεραίνει την επιτάχυνση της «καταλλαγής» της ανθρωπότητας με το Θεό.
Βέβαια, το πάντοτε εγειρόμενο ζήτημα είναι η διαμόρφωση των μηνυμάτων έτσι που να καθίστανται οικεία και προσιτά στον υποψήφιο αποδέκτη. Και αυτό είναι το σημείο όπου η Εκκλησία χρειάζεται να προχωρήσει με αποφασιστικότητα. Οφείλει να τολμήσει να πραγματοποιήσει τομές στον τρόπο μετάδοσης της καθολικής Αλήθειάς της και συνάμα των αξιών της, αφού αποτελεί τη διαχρονική και διατοπική εκπροσώπηση της Σωτηρίας. Αν πράγματι κοιτάζει με συμπάθεια (ως χρεώστης, μάλλον) τα εκατομμύρια των ανθρώπων που και σήμερα, είκοσι αιώνες μετά την ενανθρώπηση του Λόγου, έχουν ακόμα αδήριτη ανάγκη να θρησκεύουν ως μουσουλμάνοι ή ινδουιστές κλπ ή και ειδωλολάτρες, δεν έχει επιλογή. Ο αυτάρεσκος εφησυχασμός είναι ξένος προς το αναμενόμενο ήθος της.
Ποτέ δε θα μπορέσουμε να μετρήσουμε πόσο τα ηλεκτρονικά Μέσα που θα χρησιμοποιήσουμε στον ευαγγελισμό θα επηρεάσουν τους ανθρώπους, πόσους θα καλέσουν στην Ορθοδοξία, ή πόσους θα προετοιμάσουν να την δεχτούν ή, ακόμα, πόσοι απ΄αυτούς που θα πάρουν μια πρώτη γεύση από το διαδίκτυο θα πεθάνουν χωρίς να συναντήσουν ποτέ έναν ορθόδοξο ιεραπόστολο στη χώρα τους.
Ωστόσο, και πέρα από τις ενέργειες του Κυρίου Ιεραποστόλου, πρέπει να δράσουμε. Είναι η ώρα.